Jakie kwoty zasądzają polskie sądy w sprawach o zadośćuczynienie za śmierć ojca / matki

Odszkodowanie za śmierć ojca/matki  i zadośćuczynienie w dużym stopniu zależy od wspólnych relacji oraz  poziomu życia członków rodziny zmarłego  oraz zmiany tego poziomu po śmierci.

Zadośćuczynienie i odszkodowanie za śmierć ojca/matki kształtuje się w zależności od udowodnienia przed sądem wielu faktów w sprawie. Niezbędna jest obszerna lista dowodów, przedstawiających fakty z życia rodziny  przed śmiercią i po śmierci bliskiego, włączając w to również opinie biegłych z zakresu psychologii, na podstawie których, w przypadku skierowania sprawy do sądu, sąd będzie mógł oszacować i zasądzić stosowaną rekompensatę finansową.

Poniżej dwa przykłady wyroków w postępowaniach, w których najbliżsi osoby zmarłej wywalczyli zadośćuczynienie.

W wyroku z dnia 20.12.2012r. (  IV CSK 192/12) Sąd Najwyższy uznał, że 50.000,- zł. tytułem zadośćuczynienia za śmierć matki (kobieta zginęła w wypadku drogowym) jest kwotą rażąco zaniżoną. W związku z tym Sąd Najwyższy  przyznał powodowi kwotę 105.000 zł, uznając tym samym roszczenie powoda w całości.

W wyroku z dnia 16.07.13 r (I C 816/12 )  Sąd Okręgowy  we Wrocławiu ( w wyniku wypadku zmarł ojciec i mąż ) przyznał 100 tysięcy złotych wraz z odsetkami dla żony, 120 tysięcy złotych wraz z odsetkami dla córki, 50 tysięcy złotych wraz z odsetkami dla syna.

Ubezpieczyciele nie mają  wątpliwości przy wypłatach dla najbliższych, czyli dla ojca czy matki po śmierci dziecka i w odwrotnych sytuacjach. Natomiast zdarza się, że odmawiają wypłaty zięciowi po śmierci teściowej lub teściowej po śmierci zięcia. Niemniej jednak  w przypadku pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym i ścisłych relacjach uzyskanie zadośćuczynienia jest także możliwe.

swiece2

Zadośćuczynienie i odszkodowanie za śmierć osoby bliskiej.

Niespodziewana i gwałtowna śmierć bliskiej osoby stanowi dla każdego wielki cios.
Tragiczna śmierć najbliższej osoby, prowadzi do naruszenia naszego dobra osobistego, jakim jest prawo do życia w pełnej rodzinie.
Choć żadne pieniądze nie przywrócą życia najbliższej osobie, finansowa rekompensata za jej śmierć pozwoli godnie żyć.

Jak oszacować wysokość zadośćuczynienia?
Precyzyjne oszacowanie wpływu śmierci członka rodziny na życie osoby najbliższej jest właściwie niemożliwe, a utraty osoby bliskiej nie jest w stanie zrekompensować żadna kwota zadośćuczynienia.

Przepisy prawa nie określają konkretnych kwot, których może dochodzić pokrzywdzony. Zadośćuczynienie ma rekompensować krzywdę, a więc powinno stanowić ekonomicznie odczuwalną wartość.

Kim jest osoba bliska?
Art. 446 § 4 kodeksu cywilnego przewiduje, iż: „Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.” W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że do kręgu najbliższych członków rodziny zaliczyć można różne osoby. Niewątpliwie będą to przede wszystkim rodzice i dzieci zmarłego, ale także inne osoby pozostające w stosunkach rodzinnych – np. dalsi zstępni i wstępni, teściowie, synowa i zięć, macocha lub ojczym, czy dziecko pozostające pod opieką rodziny zastępczej. W szczególności podkreśla się, że nie można postrzegać pojęcia rodziny wyłącznie przez pryzmat pokrewieństwa, ale trzeba zbadać dany kontekst sytuacyjny. Kluczowe znaczenie ma jednak więź uczuciowa, bliskość relacji pomiędzy zmarłym a uprawnionym do zadośćuczynienia.

Przesłanki wpływające na wysokość zadośćuczynienia:
Główne czynniki, które powinny rzutować na wysokość zadośćuczynienia to przede wszystkim:

  • długotrwałość i stopień cierpień po utracie osoby najbliższej;
  • konsekwencje dla sfery psychicznej;
  • wiek uprawnionego oraz wiek zmarłego;
  • stopień pokrewieństwa;
  • charakter relacji rodzinnych, intensywność kontaktów;
  • brak wsparcia dla małego dziecka ze strony rodzica, przerwanie więzi rodzinnych, zakłócenie
  • normalnego funkcjonowania rodziny;
  • brak poczucia bezpieczeństwa po śmierci bliskiej osoby;
  • fakt wspólnego zamieszkiwania;
  • przeżywanie żałoby.

Główne roszczenia, o które można się ubiegać:

  • zadośćuczynienie za ból i cierpienie po stracie osoby bliskiej
  • odszkodowanie z tytułu pogorszenia się sytuacji materialnej
  • renta alimentacyjna dla rodziny zmarłego lub innych osób, którym zmarły regularnie pomagał
  • zwrot kosztów pogrzebu i leczenia zmarłego